Akder - Akışkan Gücü Derneği

Seviye 1 Hidrolik Programı, CETOP Mesleki Seviyeler etrafında tasarlanmış, yetenek temelli yetkilendirmeler serisinin başlangıcını oluşturur.

Bu seviye, Endüstriyel ve Mobil Hidrolikle ilgili yönetim ve bakım işleri ile ilgilenenler arasında, aynı konuda 2 ve 3. Seviyelere yükselmek isteyenler için gerekli bilgi ve beceri yeteneklerini kapsar.

Her durumda, bu program, tek bir seviyede kalmak veya üst seviyelere yükselmek isteyenler için de geçerlidir.

Pnömatik devrelerde kullanılacak havanın basıncının düşürelerek istenen çalışma basıncına ayarlanması gerekri. Pnömatik basınç regülatörleri sistem basıncını ayarlanabilir bir çalışma basıncına düşürürler ve farklı hava kullanım miktarındaki değişimlere ve sistem basıncındaki oynamalara rağmen büyük ölçüde sabit tutarlar. Pnömatik basınç regülatörleri sadece hattaki basıncı düşürme yönünde çalışırlar hattaki basınçdan daha yüksek bir basınca ayar yapmak mümkün değildir.

Gazların sıkıştırılması yolu ile basıncını arttıran makinalardır.Kompresörler, Çeşitli pnömatik tahrikli makinaların ve havalı el aletlerinin kullandığı fabrika ve imalathanelerdeki basınçlı hava ihtiyacını karşılamak için kullanılırlar. Hidrolik devrelerdeki karşığı hidrolik pompadır. 

Hızlı ilerleme silindirleri genellikle hidrolik preslerde kullanılır. Bu tip silindirlerde tam kapasite çalışma kuvveti gerekli olmadığı sürece sadece hızlı piston adı verilen elemanın etkin alanının bir kısmına basınç uygulanır. Toplam etkin piston alanı ancak daha sonra uygun basınç valflerinin veya sınır şalterlerinin bir kontrol sistemiyle birlikte kullanılması ile hidrolik pompaya bağlanır.

Hidrolik yön denetim valfleri hidrolik yağın yönünü denetleyen devre elemanlarıdır. Bir hattın başka bir hatta bağlanmasını ya da kapanmasını denetleyebileceği gibi pompa tarafından aktarılan yağın hidrolik silindir ya da hidrolik motorun hatlarına yönlendirerek aktüatörlerin hareketlerini denetleyebilmemizi sağlar. 

Hidrolik devrelerde uygulama koşullarına göre ve tasarlanan sistemin ihtiyaçlarına göre değişik tipte hidrolik pompalar kullanılır. Bunları başlıca dişli, pistonlu ve paletli pompalar olarak sınıflandırmak mümkündür. Her nekadar literatürde çok sayıda pompa tipi yer alsa da uygulamalar baktımığızda bu 3 tip hidrolik pompa öne çıkmaktadır. 

Hidrolik devrelerde doğrusal hareket elde etmek için kullanılan hidrolik silindirler uygulamaya göre değişik ihtiyaçları karşılamak üzere farklı tiplerde imal edilirler. Literatürde değişik şekillerde sınıflandırmalar yapılmakla birlikte biz burada tek etkili, çift etkili ve özel silindirler olarak bu sınıflandırmayı yaptık.

Hidrolik yağın içerisindeki çözünmüş gazlar ya da çözünmüş sıvı haldeki hava, pompa emişinde yüksek vakum basıncı oluşması halinde sıvı fazdan gaz fazına geçer. Pompanın, basınç tarafında ise yüksek basınç sebebiyle aniden tekrar çözünerek sıvı faza dönüşmesi sonucunda yüksek hacim değişimi gaz baloncuğunun etrafındaki hidrolik yağın hızlanmasına sebep olur. Pompa gövdesine ani olarak çarpan yağ su jeti etkiyle metal yüzeyde aşınmalar oluşturur. Bu aşınma tipini kavitasyon ya da boşlum aşınması denir.

Çek valfler akışkana tek yönde geçit veren hidrolik devre elemanlarıdır.Kullanım yerine göre yaylı veya yaysız olarak üretilirler.Yaysız üretilen çekvalfler sadece dikey montaj için uygunken, yaylı çekvalfler istenilen her montaj şeklinde kullanılabilirler. Çek valflerin yay basınçları kullanım amaçlarına göre değişmektedir.

Bilindiği üzere akışkan gücü devrelerinde akışkanın hareketli olduğu iki nokta arasında basınç farkı oluşur. Eğer kesit farkı gibi akışın önündeki direnci arttıran etkenler var ise bu basınç farkı daha da artar.