Akder - Akışkan Gücü Derneği

Endüstriyel otomasyonda en yaygın kullanılan kumanda tipi olan elektrik kumandalı valflerin piyasada birçok değişik çeşidi ile karşılaşmak mümkündür.  Bununla birlikte en yaygın kullanılan bobin (Selenoid- solenoid ing.) çeşitlerini doğru akımla çalışan hava boşluklu veya ıslak pimli, alternatif akımla çalışan hava boşluklu veya ıslak pimli olarak sayabiliriz.

 

 Valf Bobin Tipleri

Hava boşluklu bobinlerde, bobin içerisine yağ girmezken ıslak bobinlerde tam tersi armatür tank hattına bağlı olan yağın içerisinde yüzer. Islak pimli bobinleri özellikle açık havada ya da nemli ortamlarda çalışan makinalarda yağın koruyucu özelliği sayesinde korozyona karşı dayanıklılığı daha fazladır bunun yanı sıra sıvıyla temastan dolayı ısı transferi daha fazla olacağı bobinin kendini daha iyi soğutabileceğini söyleyebiliriz. Bir diğer avantajda bobin içerisindeki yağın armatürün yastıklanmasını sağlamasıdır.

Doğru akım bobinleri özellikle düşük voltajlarda çalışıldığında yüksek çalışma güvenliğine sahiptir. Aynı zamanda yüksek frekanslı çalışmalar için uygundur. Bir diğer özelliği ise bobine elektrik uyarısı verildiğinde herhangi bir nedenden dolayı sürgü hareket etmez takılırsa bobinde yanma meydana gelmez. Alternatif akımlı bobinler aynı durumda yanarlar (ıslak pimli bobinler için bu süre yaklaşık 1-1,5 saattir) 

 

Valf Bobinleri Neden Yanar?

Valf bobinine enerji verildiğinde ilk olarak sürgü hareketini başlatmak için daha yüksek direnç olacağından dolayı bobinden yüksek akım geçer ve sürgü hareket etmeye başladığında bu akım değeri düşer, eğer sürgü hareket edemez ise akım yığılması oluşarak bobinin aşırı ısınıp yanmasına ve işe görmez duruma gelmesine sebep olur.

Bu şekilde yanan valf bobinlerinde bazı plastik türevi malzemeler eriyerek bobin gövdesindeki boşlukların dolmasına ve bobin içerisindeki armatürün hareket edememesine sebep olabilir.

Ortam sıcaklığının yüksek olması bobinin üzerinde oluşan ısıyı ortama vermesinde sıkıntı yaratacağından dolayı, bobin sıcaklığı artarak direncin artmasına akım ve bobin kuvvetinin düşmesine sebep olacaktır. Bunun sonucunda sürgü kuvvetleri yenilemeyebleceği için bobinde yanma tehlikesi oluşacaktır. Besleme hattındaki voltaj düşüklükleride hareketi başlatacak kuvveti bobinin üretememesine va takılıp kalıp yanmasına sebep olabilecek etkenlerden birisidir. Yine bir diğer olası etkende valfin çalışma çevriminin sıklığıdır. izin verilen katalog değernin üzerinde çevrim süresinde çalışan valf bobinleri kısa süre içeisinde çok sayıda lk kalkış akımına maruz kalacaklardır.

Nadirenede olsa karşılaşılan bir durum ise bobin üzerine gnderilecek aşırı voltajdır. Bobinde oluşan ekstra kuvvet sebebiyle bobin açma ve kapamada problem olmaz ama yüksek voltaj sebebiyle bobinde yüksek akım tutulur.Bu da sargının aşırı ısınmasına ve bobinde erimeye sebep olabilir.

Bir diğer neden olarakda bobinin kısa devre yapmasını sayabiliriz. Bobine girebilecek herhangi bir iletken sıvı kısa devreye ve bobinde yanmaya sebep olabilir. Son olarak mekanik darbeler sonucu hasarlar sebebiyle oluşacak deformasyonlarda bobinlerde arızalara sebep olacaktır. Arıza sebebiyle çıkartılan bobin üzerinde çalışarak arıza kaynağı tespit edilmelidir. Aksi taktrde tekrar benzer şekilde arızalar ile karşılaşabiliriz.

devam edecek...

 

Branden Casey, A common problem with hydraulic solenoid valves

Mary C. Gannon, Solenoid troubleshooting checklist,

Bosch Rexrtoh , Hydraulic Trainer Volume-1

Womack Educatıonal Publıcatıons, Finding the Cause of Solenoid Coil Burn-Out